De Engelse bondscoach Fabio Capello was afgelopen dinsdag, 30 september, één van de 60.000 toeschouwers in het Emirates Stadium, toen Arsenal kipkap maakte van Porto. Hij zat achter glas rustig en lekker te tafelen, want veel scoutingswerk had hij niet. In oktober speelt Engeland WK-kwalificatiewedstrijden tegen Kazachstan en Wit-Rusland, en veel Kazakken of Wit-Russen vielen er niet te bespeuren in die Arsenal – Porto.

Van z’n eigen selectie was er maar één man die hij in de gaten kon houden. Hij moest er wel snel voor kijken, want de acties van Theo Walcott waren weer flitsend en splijtend (in Genève overwegen ze hem als mascotte te gebruiken bij de heropstart van de deeltjesversneller). Na Kroatië – Engeland wist Capello het eigenlijk al wel en dinsdagavond zat hij dan ook smaakvol te nippen van een Zuid-Afrikaanse chardonnay. Met de goede vorm van Walcott is de rechterflank van de Three Lions verzekerd van kwaliteit. David Beckham zal het einde van z’n interlandcarrière vooral als bankzitter doorbrengen. Maar Becks doet dat zonder morren (braaf zijn en knikken, hij kent dat van thuis…).

Maar als Capello z’n gedachten over de rest van het middenveld laat gaan, kan hij die chardonnay beter inruilen voor een bitter Brits biertje. Want daar zit hij met een flinke knoop. Gerrard en Lampard samen op het middenveld werkt niet, fluistert iets hem in. Z’n voorgangers Eriksson en McClaren hebben ermee geworsteld zonder de knoop te kunnen ontwarren. In de Engelse pers zijn er honderden columns en opiniestukken aan gewijd. Twee spelers van dat niveau moeten in de basiself, dat was bijna altijd het uitgangspunt. Maar dan kwamen de vragen : kunnen ze naast elkaar centraal ? Of moet er eentje (Gerrard) uitwijken naar de flank ?

In september, tegen Andorra en Kroatië, was Capello nog respijt gegund. Gerrad was er toen door een blessure niet bij. Maar nu zal Capello een keuze moeten maken.

Stevie G en Lampy centraal naast elkaar geeft te weinig evenwicht. In een viermans middenveld is er nood aan een ballenpakker, een speler als Barry, Hargreaves of Carrick.

Lampard laten uitwijken naar de flank is nooit echt een optie geweest. Gerrard daarentegen heeft het vaak moeten doen, bij club en vaderland. Maar de Liverpudlian heeft Benitez en Capello laten weten die rol op de flank grondig beu te zijn en enkel nog op z’n favoriete stek in de as van het veld te willen spelen, tenzij in echte noodsituaties. En zelfs als Gerrard het zou willen of moeten, is hij dan de beste keuze voor een plaats op de flank ? Met een wervelende Walcott zeker niet op rechts. Op links dan ? Stewart Downing doorspartelt een mindere periode, maar Joe Cole, alhoewel ook geen echte winger, komt vanop de flank toch beter uit de verf dan Gerrard. Cole vervult die rol vaak bij Chelsea, zonder morren, en hij verkeert ook in goede vorm.

Los van de vraag of Gerrad het nu wil of niet, is het weinig zinvol een speler die schittert op een bepaalde positie naar een andere positie te verbannen enkel en alleen om hem toch te kunnen opstellen, toch als er voor die positie andere spelers zijn die die rol beter kunnen invullen. Dat heeft bijvoorbeeld Seedorf ondervonden bij Oranje. Met Wesley Sneijder, Rafael Van der Vaart en Clarence Seedorf was er te veel van hetzelfde. Eén van die drie als controlerende middenvelder laten spelen, was niet verstandig. Voor dat soort werk beschikt Nederland over andere en betere spelers. Marco Van Basten begreep dat en Seedorf was de pineut. Geen EK voor hem.

Dat René Vandereycken Vincent Kompany en Timmy Simons acheraan posteert, is wel verdedigbaar. Op het middenveld beschikt de Belgische bondscoach ook over Jan Vertonghen en Marouane Fellaini, en achteraan zijn Kompany en Simons beter dan de andere (echte) centrale verdedigers.

Maar terug naar die bittere pint van Capello, want die is nog niet leeg. Kan een 4-3-3 de oplossing brengen voor Capello en Engeland ? Met op het middenveld een driehoek met de punt naar achteren (Barry, Hargreaves of Carrick) en Gerrard en Lampard toch naast elkaar met de neus naar voor ? Het is niet echt Engels, maar met Theo Walcott en een Wright-Phillips in vorm valt het misschien te proberen. Maar zo’n 4-3-3 lijkt me niet erg Capello’s.

Of een 3-5-2 dan ? In zo’n concept kan je op papier de namen van Lampard en Gerrard zeker invullen. Maar de vraag blijft of beide voetballers in welk systeem dan ook niet voor elkaars voeten beginnen te lopen. Waardoor er dus één overbodig wordt en Engeland eigenlijk met een man minder speelt.

Ik vrees dat de knoop zich eigenlijk niet laat ontwarren. Er zal gehakt moeten worden. Wie van beiden, Gerrard of Lampard, dan op de bank moet belanden, ik zou het niet weten. Maar beiden in één ploeg is niet de beste ploeg. Ik ben benieuwd of Fabio Capello volgende week toch weer begint aan verwoede pogingen om de knoop te ontwarren, zoals hij eerder in twee oefenwedstrijden heeft gedaan, of dat hij toch de moed heeft om hem door te hakken. En als hij hakt, wie is dan de pineut ? Stevie G of Lampy ?